november 2013

herindeling

Haren moet Harens blijven, Dat is waar ik op 14 oktober mee opende. Ik heb toen kort geschetst dat, toen ik dertig jaar geleden in Haren kwam wonen,  Haren  er heel anders uitzag dan het Haren van nu. Maar toch is Haren nog steeds Harens.

De gemeente Haren is gewoon in de loop der jaren veranderd. Dat is wat er door de jaren gebeurt. We moeten meegaan in de ontwikkeling. Als we dat niet gedaan zouden hebben, dan zou hier nog altijd de paardentram lopen en de meeste wegen zouden nog zandpaden zijn. En toch is Haren nog Harens

In Noordlaren, Onnen en Glimmen hebben er ook ontwikkelingen plaatsgevonden. De boerenbedrijven die er van oorsprong veel zaten zijn  grotendeels verdwenen maar wat er wel in elk dorp gebleven is, zijn de dorpshuizen. En dat is te danken aan de betrokken inwoners van de dorpen. Hulde daarvoor. En daarom  zijn de dorpen Noordlaren Onnen Glimmen nog steeds dorps.

Ook als we als gemeente Haren zelfstandige blijven, en niet zouden herindelen, dan nog ziet Haren er over 30 jaar heel anders uit.

We moeten vanavond een keuze maken tussen Groningen / ten Boer of de gemeente Tynaarlo. Een keuze die veel emoties heeft losgemaakt bij een deel van de inwoners van gemeente Haren. Welke keuze er ook gemaakt wordt, de identiteit van de gemeente zit in de wijken en dorpen. Die wordt bepaald door de mensen die de gemeenschap vormen, nu en straks. Dat staat los van herindeling met wie dan ook. De identiteit van een dorp of wijk wordt bepaald door wie er wonen, niet door met wie je heringedeeld bent. En welke keuze er ook gemaakt wordt vanavond, er zullen altijd inwoners zijn die teleurgesteld zijn omdat het niet hun keuze is geworden.

We maken in ons leven de hele dag door keuzes. Dat begint al bij het opstaan. Je maakt de keuze sta ik op of blijf ik liggen. Dat gaat altijd door. Soms moet je een hele moeilijke afweging maken bij een keuze. En als je dan de keuze gemaakt hebt zul je eigenlijk nooit weten of het de goede keuze geweest is. Mijn man geboren en getogen in Drachten en ik geboren en getogen in Hoogeveen, moesten 35 jaar geleden een keuze maken voor zijn werk. Er waren twee opties: Gemeente Opsterland  Friesland  of gemeente  Haren Groningen We hebben toen de keuze gemaakt voor Haren,  Is het de goede keuze geweest? Geen idee, want we kunnen het niet overdoen.

Vanavond moeten we een keuze tussen de gemeenten Tynaarlo of Groningen / Ten Boer maken. We hebben als raad, dus als volksvertegenwoordigers, in februari van dit jaar al gezegd dat het goed zou zijn om meer te gaan samenwerken, omdat wij in Haren alle taken die op ons afkomen niet meer voldoende kunnen uitvoeren. De bestuurskracht wordt dan te laag. Dat zijn onderwerpen waar we ons als burgers niet dagelijks mee bezig houden maar waar wij als volksvertegenwoordigers wel mede verantwoordelijk voor zijn.  Daarom is het onze verantwoordelijkheid als vertegenwoordigers van het volk, om de keuze ook op inhoud te maken.

Toen het rapport uitkwam werd ons duidelijk dat we moeten herindelen. Op 24 juni van dit jaar hebben we als meerderheid in de raad vastgesteld dat samenwerken een gepasseerd station is, omdat heel veel Groninger gemeenten reeds tot herindeling besloten hadden. Daaruit hebben wij als raad onze conclusie getrokken en volgen we dit voorbeeld. Ook hebben de meeste partijen toen hun voorkeur uitgesproken met wie dan zou moeten worden heringedeeld. De CU heeft toen als eerste optie Gorecht aangegeven, als tweede Groningen / Ten Boer en als derde de gemeente Tynaarlo.

Op 14 oktober heeft de meerderheid in deze raad dmv een amendement besloten om de Gorecht variant er tussenuit te halen. Dat vonden en vinden wij nog steeds jammer. Want er waren ook inwoners van Haren die dat een goede optie vonden en vinden en hun mening telde dus blijkbaar niet meer mee. Dat vinden wij nog steeds heel vreemd. Wat was daar nu op tegen om ook deze optie onderzoeken, temeer omdat %56 van onze inwoners dit als tweede optie had ingevuld.

Nu lijkt het erop dat Tynaarlo de voorkeur heeft bij de bevolking maar is dat ook zo?  Is dat beeld juist. Wij hebben ook  geluiden gehoord dat mensen bij de stad willen. (De zwijgende meerderheid?) De CU begrijpt dat het dorpen Noordlaren, Onnen en misschien Glimmen zich gevoelsmatig meer bij Zuidlaren thuis zouden kunnen voelen. Dat is wel logisch want ze liggen tegen elkaar aan. Maar voelen de bewoners van deze dorpen zich ook  verbonden met Ter Aard, de Groeve of Donderen, en  andersom.

De raad en de bevolking van alle 18 dorpskernen van Tynaarlo hebben zich nog helemaal niet uitgesproken of ze wel met ons verder willen. Ook in de gemeente Tynaarlo wordt druk gewerkt om alle taken die op ze af komen te verwerken. Dus als wij vanavond voor Tynaarlo kiezen dan is nog maar de vraag of zij wel met ons willen. Om het dan nog maar niet over de evt herindeling van de provincie te hebben. Want is het alle burgers wel duidelijk of gemeente Haren Drenths wil worden of Tynaarlo een Groningse. Daar zet de fractie van de CU grote twijfels bij en dat heeft voor ons ook meegewogen  om tot een keuze te komen.

Met name Noordlaren heeft zich ingespannen om haar voorkeur door middel van de enquête duidelijk te maken. De voorkeur van het college, en ook die van de fractie van de CU is daar niet mee in overeenstemming, maar dit is zeker wel meegewogen in de besluitvorming. Onze fractie wil de inwoners van Noordlaren samen met alle ander deelnemers daarvoor hartelijk danken. We zouden in het vervolgproces, als de keuze vanavond op Groningen ten Boer valt, kunnen kijken of Noordlaren Onnen en Glimmen evt niet alsnog dan bij Tynaarlo zouden kunnen  voegen. En op 14 oktober hebben wij als fractie van de CU gezegd om nadat we een keuze gemaakt hebben als gemeente  en verder gaan met de onderhandelingen, een soort dorpsraad zouden kunnen maken met daarin vertegenwoordigers vanuit de dorpen. Daar zijn we nog steeds voor. Elk dorp kan daarin zijn eigen dorp goed verdedigen en opkomen bij de besprekingen of voorbesprekingen.

De angst voor de grote stad. Is die gegrond? En waarop zijn de gevoelens dat we opgeslokt worden door de grote stad gebaseerd? Ik fiets al meer dan dertig jaar naar de stad via de Kerklaan en de Helperzoom en dan door de Oosterpoort. En inderdaad, ook daar heeft de tijd niet stil gestaan. Nee, er zijn dingen veranderd, maar dat is ook de ontwikkeling van de tijd geweest. De dorpen Engelbert en Middelbert zijn nog altijd kleine dorpjes met hun eigen identiteit.

De identiteit van de het dorp Onnen Glimmen Noordlaren en Haren zit dus in de mensen zelf. Zij bepalen hoe het dorp eruit ziet. Dat is nu zo en dat blijft ook zo.

Omdat de Gorecht variant eruit gehaald is op 14 oktober bleven er maar twee opties over.

Wij zijn het dus met college eens dat de Groningen / ten Boer de beste keus is van de twee overgebleven mogelijkheden.

Uit het onderzoek komt duidelijk naar voren dat in beide opties er weinig gevolgen zullen zijn voor de inwoners. Zowel het karakter als het landschap en woonomgeving blijven het zelfde voor de inwoners. Als we samengaan met Tynaarlo is het nog maar de vraag of dat op langere termijn voldoende bestuurskracht oplevert om de komende ontwikkelingen het hoofd te bieden. Worden we dan over een aantal jaren toch nog groot Assen of groot Groningen ? Zoals ons op 10 oktober voorgehouden werd. Het bestuurlijk draagvlak zou nu misschien groot genoeg kunnen zijn, maar regionaal wordt al lastig, want je zit ook met de provinciegrens. En er worden veel diensten op provinciaal niveau georganiseerd. De veiligheidsregio, waaronder de politie brandweer en de gezondheidsdiensten hoe gaat dat dan?

Daarnaast is het zo dat als we voor de gemeente Tynaarlo kiezen, de regie door de beide provincies overgenomen wordt. Als na dat proces zou blijken dat de provincies tot het oordeel komen dat Haren geheel of gedeeltelijk bij de gemeente Tynaarlo voegen niet haalbaar is, blijven voor Haren twee mogelijkheden over. Zelfstandig blijven of met hangende pootjes toch maar naar Groningen. We hebben dan een proces achter de rug dat heel veel geld, energie en tijd heeft gekost.

De CU houdt ervan om helder en transparant te zijn. Doortastend wanneer dat nodig is maar ook voorzichtig als het moet. We vinden het ook belangrijk om nu met een duidelijke keuze te komen. Een keuze die volgens ons de beste keuze voor de lange termijn, en waar we op korte termijn mee aan de slag kunnen.

Daarom kiezen we op basis van de onderzoeken voor Groningen / ten Boer. Wij zijn ervan overtuigd dat deze optie de beste keuze is. De samenwerkingsverbanden die er al zijn in de provincie Groningen kunnen dan blijven bestaan. Dat is belangrijk, zeker wat de zorgtaken betreft. We zijn met de 23 gemeenten al heel lang bezig t.a.v. de jeugdzorg, en met de WMO taken al heel lang in gesprek met  Hoogezand, Groningen en ten Boer en dat zou dan allemaal weer anders moeten worden. Dat lijkt ons niet goed. En ook de veiligheids taken moeten allemaal op de schop dat kost tijd en geld.

De keuze die de CU vanavond gemaakt heeft is weloverwogen gemaakt. We hebben veel met onze achterban gesproken en die hebben ons het vertrouwen gegeven om een  keuze te maken.

Dat wil niet zeggen dat daarom de keuze die we gemaakt hebben ons niet veel energie en ook veel emotie gekost heeft.  We hebben als raad het mandaat om de keuze te maken maar dat is rationeel. Het gevoel wat het losmaakt om deze keuze te maken terwijl je dat   je mensen teleurstelt en boos maar ook verdrietig maakt is emotioneel. En dan spreek ik uiteraard voor mijzelf dat dat heel veel met je doet als mens wat dat ben je tenslotte ook en je woont in de gemeente Haren. Het is altijd een hele verantwoordelijkheid dat je volksvertegenwoordiger bent van 19.000 mensen bij alle keuzes die je maakt, maar het thema herindeling heeft wel heel veel losgemaakt en klapt er daarom ook goed in.

Wel wil ik u allen burgers en als toehoorders op de tribune en die mee luisteren op de radio of achter de computer en de hele raad en ambtenaren zeggen dat de keuze die we nu in het openbaar maken een goed en zuiver overwogen keuze is geweest.  

Voorzitter , welke keuze er ook gemaakt wordt vanavond de liefde moet net als in een relatie wel van twee kanten komen. Groningen en ten Boer hebben daar al een uitspraak over gedaan in de zin van een voorkeur maar Tynaarlo niet.

Tynaarlo is en blijft  een hele mooie gemeente waar we als Haren, Noordlaren en Onnen en Glimmen van kunnen blijven genieten, maar wat de CU betreft niet de goede keuze om mee verder te gaan in de toekomst.

De mooie dorpen Onnen, Glimmen, Noordlaren en Haren zullen in de loop van de jaren veranderen. Bewoners komen met hun identiteit, en als ze gaan nemen ze hun identiteit  mee. Daardoor zullen de dorpen allemaal  veranderen en de tijdsontwikkelingen gaan ook door maar het zijn en blijven mooie dorpen.

En volgens de fractie van de CU zal dat ook zo blijven.

Ik dank u wel.